Drie maal scheepsrecht voor São Nicolau
“Drie jaar geleden bezochten we São Nicolau voor het eerst met vrienden op hun boot. Toen hadden we geen idee dat we twee jaar later onze eigen boot zouden hebben, en hier onder eigen kiel zouden terugkeren. Maar voordat we ons anker in dezelfde baai konden laten vallen, moesten we eerst twee mislukte pogingen, een slapeloze nacht op een afgelegen eiland en een flinke dosis doorzettingsvermogen overwinnen.”
Na onze mislukte eerste poging wagen we het opnieuw. Om vier uur ’s ochtends gaat het anker op. São Nicolau ligt ruim zestig mijl verderop en we willen er het liefst met daglicht aankomen.
We zijn één keer eerder op São Nicolau geweest. Precies drie jaar geleden, ook in mei. We kenden elkaar toen nog maar een paar maanden en waren mee met een vriend op zijn boot voor een week vakantie. Geen van beiden had toen kunnen vermoeden dat we drie jaar later zouden terugkeren. Met onze eigen boot. Van die eerste keer herinneren weten we nog dat er erg veel lokale vissersbootjes in de ankerbaai liggen, vaak zonder verlichting. Daarom willen we deze keer liever niet in het donker aankomen.
De dag begint goed. We motoren eerst rustig uit de windluwte van Santo Antão. Zodra we het kanaal bereiken trekt de wind aan en kunnen de zeilen omhoog. Met een mooie halve windse koers vliegt Duchess over het water. Het voelt alsof we eindelijk onderweg zijn.
Tot we opnieuw aan de wind moeten varen. Bijna op dezelfde plek als waar we een paar dagen eerder niet vooruit te branden waren en uiteindelijk onze furlinglijn losschoot, lopen we tegen hetzelfde probleem aan. Duchess houdt van ruime koersen, maar hoog aan de wind tegen golven in is een ander verhaal. Met iedere golf wordt ze afgeremd en van koers geduwd. Vervolgens duurt het lang voordat haar veertien ton weer op snelheid komt.
Langzaam maar zeker zien we opnieuw hetzelfde gebeuren. We verlijeren. Veel te veel. Op deze manier gaan we São Nicolau nooit voor het donker bereiken.
Dan proberen we iets wat we eigenlijk liever niet doen. We zetten de motor bij terwijl zowel het grootzeil als de genua blijven staan. Tot onze verbazing werkt het fantastisch. Ineens kunnen we net wat hoger varen. Nog belangrijker: de boot valt niet meer stil bij iedere golf. Ze behoudt snelheid, blijft beter op koers en vaart bijna twee knopen sneller dan op zeil alleen.
Vals spelen
Het voelt een beetje als vals spelen, misschien omdat ik ergens het idee heb dat een zeilboot alles onder zeil moet kunnen doen. Maar langzaam begint het besef te komen dat dit simpelweg niet Duchess’ sterke kant is. Hoog aan de wind tegen flinke golven in heeft ze af en toe een klein zetje nodig. Als dat betekent dat we de motor gebruiken om comfortabeler, sneller en veiliger vooruit te komen, dan is dat misschien helemaal niet zo erg. Soms moet je even je trots opzijzetten.
Ondanks onze nieuwe ontdekking hebben we inmiddels te veel kostbare uren verloren en zijn we moe. Sinds vier uur ’s ochtends beuken we al tegen de golven in. We besluiten daarom niet door te varen naar São Nicolau, maar onderweg te stoppen bij Branco.
Branco is een van de drie onbewoonde eilanden tussen São Vicente en São Nicolau. Samen met Santa Luzia en Raso vormt het een beschermd natuurgebied. Dave kent deze eilanden goed. Voor zijn werk bij Biosfera kwam hij hier jarenlang regelmatig om onderzoekers en andere mensen die zich inzetten voor natuurbehoud te brengen en te bevoorraden. Dat geeft vertrouwen, want eenvoudige ankerplekken zijn het niet.
Tegen de tijd dat we Branco bereiken is het donker. Voor ons doemt een enorme zwarte rots op uit zee. Midden op de helling ligt een opvallende witte vlek. Opgestoven Saharazand dat zich hier gedurende miljoenen jaren heeft opgehoopt, vandaar de naam Branco: wit. Rondom het eiland is het direct diep. Heel diep. Om te ankeren moeten we dicht onder de kust komen. Daarnaast zorgt het hoge eiland ervoor dat de wind onvoorspelbaar over de hellingen stroomt. De vlagen schieten alle kanten op.
Ik sta voorop bij het anker terwijl Dave achter het roer staat. Langzaam komen we dichterbij de donkere kust. Ik hoor de branding op de rotsen.
En dan hoor ik iets anders. Stemmen. Op een onbewoond eiland? Ik luister nog eens. Geen stemmen, Vogels! Duizenden vogels. De beschermde Cagarra de Cabo Verde, een endemische pijlstormvogel die hier broedt. Hun roep echoot over de rotsen en klinkt bijna menselijk.
Dat betekent maar één ding: We zitten echt heel dicht bij de kust. Het anker valt en direct daarna duwt een stevige windvlaag ons richting de kust. Als we nu losraken, hebben we weinig tijd om te reageren. We besluiten ankerwacht te lopen. Om de twee uur wisselen we elkaar af. Terwijl de één slaapt, houdt de ander de positie van de boot in de gaten.
De hele nacht draaien we om het anker heen. De ketting schuurt hoorbaar over de rotsachtige bodem en bij iedere windvlaag kijk ik opnieuw naar de afstand tot de kust. Maar het anker houdt. Tegen de ochtend liggen we nog exact op dezelfde hoogte waar we de avond ervoor zijn gaan liggen.
Na een gebroken nacht gaat de volgende ochtend vroeg opnieuw het anker op. Poging drie. Deze keer lijkt alles mee te zitten. Er staat een mooie wind en opnieuw varen we halve wind richting São Nicolau. Duchess voelt direct in haar element. Zodra we later weer aan de wind moeten varen merken we opnieuw dat ze begint te verlijeren. Maar dit keer weten we wat werkt. Een beetje motor erbij en meteen loopt ze beter. Bijna twee knopen sneller en ongeveer tien graden hoger aan de wind. Ineens schieten we recht op ons doel af. Voor het eerst tijdens deze hele tocht liggen we vóór op schema.
Rond twee uur ’s middags laten we het anker vallen in Tarrafal, São Nicolau.
Eindelijk
De overtocht van São Vicente naar São Nicolau bleek een stuk langer en intensiever dan gepland. Wat in theorie een dagtocht had kunnen zijn, werd uiteindelijk een driedaagse tocht verspreid over vier dagen. Maar wat hebben we veel geleerd. Over de boot, over onszelf en over hoe we samen functioneren.
Duchess heeft opnieuw bewezen wat voor ongelooflijke boot ze is. Een onverwoestbare tank die tegen een stootje kan. Alleen hoog aan de wind heeft ze soms een klein beetje hulp nodig. En wij? Wij blijken net zulke doorzetters.
Nu zijn we eindelijk op São Nicolau. Tijd om het eiland te gaan ontdekken. Dat hebben we na drie pogingen eigenlijk wel verdiend.
Karlijn Ballemans
Wil je onze avonturen met Duchess op de voet volgen? Check ons dan op Instagram @sailingduchess
