Een sprong in het diepe: Op de Eendracht met een burn-out
Wat doe je in een burn-out? Dewi Smand (41), aannemer uit Oldenzaal, zat midden in een burn-out toen hij op het laatste moment besloot aan boord te stappen van het tall ship Eendracht. Vier maanden na de reis ontmoeten we hem opnieuw op dit schip, om terug te kijken op dit avontuur. Hoe heeft deze zeilreis zijn leven veranderd?
De haven van Rotterdam, de grootste haven van Europa. Wanneer je door deze haven loopt zie je stalen hijskranen en massieve containers in alle kleuren van de regenboog. De vrachtschepen zijn hier de norm, maar pleziervaart vindt hier ook zijn weg. Als je richting de Loydstraat loopt zie je een mast uitsteken achter het schoolgebouw van de scheepsvaartschool. Deze mast is een van de drie masten van het zeilschip Eendracht. Dit schip is eigendom van de gelijknamige stichting. Meer dan driehonderd vrijwilligers organiseren met dit schip actieve zeilreizen; van dagtripjes in Rotterdam tot een oversteek van de Caribische zee naar de Azoren.
Wanneer je naar de kade loopt komt het volledige schip in beeld met haar drie masten. Het is een tall ship (groot traditioneel getuigd schip) van bijna 60 meter lang, 13 meter breed en een diepgang van 5 meter. Op de steiger ontmoeten we een blonde man met een baardje en tatoeages op zijn arm. Dit is Dewi Smand hij was eind januari mee op de Eendracht tijdens een achtdaagse zeilreis van Curaçao naar Jamaica. Maar voor hem was dit geen gewone zeiltocht, hij zat namelijk midden in een burn-out op dat moment.
Man met de hamer
Dewi is aannemer en werkt al jaren in de bouw, in 2015 is hij in het familiebedrijf van zijn vader gestapt en 5 jaar later zetten hij met familieleden een tweede bedrijf op. Dit betekende fysiek zwaar kluswerk in combinatie met de drukte en stress die het ondernemen met zich meebrengt. De afgelopen tijd was het vooral heel druk en op een gegeven moment merkte Dewi dat dit alles hem te veel werd. Het ging al een langere tijd niet goed maar vorig jaar was er een breekpunt. Tijdens een welverdiende vakantie brak hij “Het was alsof de man met de hamer langskomt”.
Tijdens de burn-out verloor hij grip op zijn gedachten. Hij kon zich niet meer concentreren, hij kon niet goed tegen prikkels meer en simpele vragen als: “Wat wil je eten vanavond?” kwamen niet binnen. Ook fysiek merkte hij het: “Ik denk dat ik 70, 75 procent van mijn fysieke kracht gewoon kwijt was. Maar het idee dat het misschien nooit meer goed zou komen, maakte het nog zwaarder.” Daarom schakelde hij psychologische hulp in. Het herstellen van de burn-out bestond voor hem in eerste instantie uit wekelijkse gesprekken met een psycholoog, veel slapen en meer tijd vrij maken voor dingen als sport en wandelen in de natuur. Dit alles om zijn leven op een andere manier in te richten. Allemaal een vrij standaard herstelproces, totdat twee vrienden hem benaderden met een uniek idee.
Twijfels
Marius en Jelmer zijn beide video- en fotograaf en gingen voor de tweede keer mee met De Eendracht om promotiebeelden te schieten op het schip. Op de valreep nodigde ze hun vriend Dewi uit. Ze dachten dat zo’n soort avontuur op zee hem wel zou helpen om door deze periode heen te slepen.
Maar toen zijn vrienden het idee opperde aarzelde hij.
Dewi was door de burn-out laag in zijn energie en had hij weinig fysieke kracht over. “Dus het was voor mij nog heel erg de vraag of ik het aan kon en durfde om dit te gaan doen.” Daarnaast keek Dewi ook tegen het sociale aspect op. “Je sluit jezelf op in een bubbel met 35 man op zee. Je kunt niet zeggen ik ga even een uurtje door het bos lopen. Er zijn weinig plekken op het schip waar je naartoe kunt gaan zonder mensen tegen te komen. Dus je moet sociaal doen en altijd openstaan voor gezelligheid.” Het slapen was ook een zorg, iedereen aan boord moest ook meedraaien in de wachten maar om te herstellen van de burn-out was voor Dewi juist een goede nachtrust belangrijk.
Veel twijfels dus. “Op het laatste moment toen heb ik veel met mijn vriendin hierover gepraat. We concludeerde: dit moet ik gewoon gaan doen. Zo’n avontuur moet je aangaan en je kunt er alleen maar beter van worden. Dus ik zei ja en achteraf gezien was het een van de beste keuzes die ik ooit heb gemaakt.”
Mini-docu
Dewi hakte de knoop door en vloog naar Curaçao waar hij samen met zijn vrienden aan boord ging Ondertussen waren Marius en Jelmer bezig met het maken van promotiebeelden voor De Eendracht. Het schieten van de beelden liep echter wat uit de hand en resulteerde in een mini-docu waarin Dewi gevolgd wordt.
Het roer weer in handen
Dewi zijn voeten verlaten de steiger en stappen op de loopbrug, dezelfde loopbrug waar hij vier maanden geleden voor het eerst op zeilschip Eendracht stapte. Terwijl hij de boot betreedt kijkt hij omhoog naar de gigantische masten met talloze meterslange lijnen. Net als de eerste keer is hij onder de indruk van het imposante wit met marineblauwe schip dat schittert in de zon. Eenmaal aan boord kijkt Dewi om zich heen over het dek, je ziet de herinneringen in zijn ogen. We gaan een trappetje omhoog om te genieten van het uitzicht. Dewi vertelde wat hij allemaal deed tijdens de zeilreis. De zeilen bedienen, brand- en lekrondes lopen en ook sturen. Dat laatste maakte vooral veel indruk: “ik had nooit verwacht dat ik zo’n grootschip met zoveel mensen zou besturen. Dat heeft me heel veel kracht en zelfvertrouwen gegeven.” zegt Dewi met het roer weer in handen.
De sprong in het diepe
Dewi loopt over het dek richting de rand. Hij rust met zijn handen op de reling en kijkt uit over de haven even verandert het grauwe water van de Rotterdamse haven naar het felle blauw van de Caraïben. Dewi vertelt hoe hij tijdens zijn reis hier bij de dezelfde reling stond en een moment meemaakte dat symbool staat voor hoe zijn leven veranderde door deze reis: letterlijk een sprong in het diepe.
Dewi kijkt over de reling naar het diepe water en zit te aarzelen. “Ga ik wel de zee in of ga ik niet de zee in?” Iedereen springt van het schip af. Iedereen is lekker aan het zwemmen, behalve Dewi. “Dan blijf je toch een beetje in strijd met jezelf.” Hij liep terug naar de zitbank en nam een slok bier. Maar op een gegeven moment gingen de knoppen om. Toen zei hij tegen Jelmer: “je moet even mijn biertje vasthouden.” Een paar seconde later hoorde je een plons, Dewi was zo de zee in gesprongen. Volgens hem was dat een voorbeeld van een moment waarin hij de grenzen oprekte en dingen wat meer op zijn beloop liet.
Sindsdien is hij dat vaker gaan doen. Zo heeft hij na zijn burn-out nu nog een bedrijf gestart, maar nu alleen. “Ik was altijd vrij berekend. Risico’s moeten voor mij overzichtelijk zijn. Deze hele reis was wel zo dusdanig buiten mijn comfortzone om, dat ik nu heel anders naar het leven kijk.”
Levens veranderende ervaring
We lopen richting de achtersteven en Dewi neemt plaats op een zitbankje. Al kijkend naar de masten vertelt hij dat hij nu overtuigd is om ook vaker te gaan zeilen. “Minstens 1 keer per jaar wil ik zoiets nog wel gaan doen.” Maar het is niet dat hij nu helemaal gek is geworden op het zeilen. Hiervoor had hij nog helemaal geen zeilervaring. Dewi had namelijk een lichte angst voor diepwater. “Daarom leek het zeilen me niks voor mij.” Maar na de reis heeft hij de liefde ervoor wel gevonden.
Terwijl Dewi vertelt over zijn ervaring komt een crewlid naar hem toegelopen, met de vraag: “Hoe gaat nu met je?” Dewi antwoord enthousiast: “Ja, echt veel beter. Ik heb bakken vol energie nu.”
“Het voelt echt als thuiskomen hier.” zegt Dewi wanneer het crewlid weer doorloopt. “Bijzonder hoe het zo’n intieme plek wordt in zo’n korte tijd. Je wordt heel hecht met iedereen aan boord en ze luisteren ook graag naar jouw verhaal. Als je met die mensen praat dan merk je dat bijna iedereen wel ergens meezit, sommige met nog veel heftigere verhalen. Dat geeft je een realitycheck maar schept ook een band met zijn allen op zee.”
Voor Dewi was deze reis een levens veranderende ervaring. “Ik ben Marius en Jelmer heel dankbaar. Het kwam echt op het juiste moment in mijn leven. Het voelde als een soort reset en ik kwam vol zelfvertrouwen en energie weer terug, het gaf me hoop. Super waardevol was het.”
Lucas Kamminga
